کارمزد سبدگردانی و صندوق سرمایه گذاری چگونه محاسبه می‌شود؟

کارمزد سبدگردانی و صندوق سرمایه‌گذاری دو جنبه مهم در حوزه سرمایه‌گذاری هستند. در صورتی که شما به عنوان سرمایه‌گذار، خدمات سبدگردانی اختصاصی را مورد استفاده قرار دهید یا در صندوق سرمایه‌گذاری سرمایه خود را سرمایه‌گذاری کنید، باید به شرکت یا صندوق مربوطه کارمزدی پرداخت کنید. در این مقاله نحوه محاسبه کارمزد صندوق سرمایه گذاری و کارمزد سبدگردانی را شرح خواهیم داد.

کارمزد صندوق سرمایه گذاری و سبدگردانی
کارمزد صندوق سرمایه گذاری و سبدگردانی

توضیحاتی درباره صندوق‌های سرمایه گذاری و شرکت‌های سبدگردان

یکی از راه‌های سرمایه‌گذاری سودآور در دنیای مالی، سرمایه‌گذاری در بورس است. با این حال، به افرادی که دانش کافی در این زمینه ندارند، توصیه می‌شود که به صورت مستقیم در بورس سرمایه‌گذاری نکنند و از روش‌های غیرمستقیم مانند صندوق‌های سرمایه‌گذاری یا شرکت‌های سبدگردان استفاده کنند. در این بخش از مقاله، قصد داریم به بررسی مفهوم سبدگردانی در بورس و صندوق سرمایه‌گذاری بپردازیم.

سبدگردانی چیست؟

سبدگردانی یک فرآیند مهم در حوزه سرمایه‌گذاری و مدیریت دارایی‌ها است. این فرآیند شامل انتخاب و ترکیب مجموعه‌ای از اوراق بهادار و دارایی‌های مالی است که به عنوان یک سبد سرمایه‌گذاری در نظر گرفته می‌شود. هدف اصلی سبدگردانی، دستیابی به تنوع و بهره‌وری بیشتر از سرمایه‌گذاری است که در عین حفظ ریسک‌های بهینه، سود و عملکرد مطلوبی برای سرمایه‌گذار حاصل کند.

در مقاله سبدگردانی بورس چیست؟ می‌توانید اطلاعات کامل‌تری درباره مفهوم سبدگردانی کسب کنید.

کارمزد سبدگردانی در بورس
کارمزد سبدگردانی در بورس

به چه کسی سبدگردان گفته می‌شود؟

سبدگردان شخص یا موسسه‌ای است که مسئولیت تشکیل و مدیریت سبد سرمایه‌گذاری را بر عهده دارد. این شخص یا موسسه معمولا توسط سرمایه‌گذاران یا صندوق‌های سرمایه‌گذاری تعیین و مورد اعتماد قرار می‌گیرد.

سبدگردان با تحلیل نیازها و هدف‌های سرمایه‌گذاران، میزان ریسک پذیری و زمان‌بندی سرمایه‌گذاری، بهینه‌سازی سبد سرمایه‌گذاری را انجام می‌دهد و بر اساس آن، سبد سرمایه‌گذاری می‌تواند دارایی‌های مختلفی را شامل شود.

این افراد یا موسسات معمولا از تحلیل‌های مالی و تکنیک‌های مدیریتی استفاده می‌کنند تا به عنوان یک سبد سرمایه‌گذاری متنوع و متعادل عمل کنند و بهره‌وری بالایی را برای سرمایه‌گذاران خود فراهم آورند.

صندوق سرمایه‌گذاری چیست؟

صندوق سرمایه‌گذاری یک ابزار مالی است که به افراد امکان می‌دهد در صورت عدم داشتن دانش و تجربه کافی در زمینه سرمایه‌گذاری، از بهره‌وری و سودآوری در بازار سرمایه برخوردار شوند. این صندوق‌ها معمولا توسط شرکت‌های سرمایه‌گذاری مدیریت می‌شوند و سرمایه جمع‌آوری شده از سرمایه‌گذاران را به صورت متنوع در نمادها و اوراق بهادار مختلف سرمایه‌گذاری می‌کنند.

صندوق سرمایه‌گذاری به این صورت عمل می‌کند که سرمایه‌گذاران خرید و فروش واحدهای صندوق را انجام می‌دهند و در ازای سرمایه‌ای که واریز می‌کنند، واحدهای مربوط به سرمایه‌گذاری در صندوق دریافت می‌کنند. بازدهی سرمایه‌گذاری صندوق بر اساس عملکرد کلی صندوق و ارزش دارایی‌های درون آن تعیین می‌شود.

این نوع سرمایه‌گذاری امکان دسترسی به تنوع دارایی‌ها و پایداری ریسک را فراهم می‌کند و به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد بدون داشتن دانش و تجربه کافی درباره سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه، به صورت غیرمستقیم در این بازارها سرمایه‌گذاری کنند.

برای کسب اطلاعات کامل‌تر درباره صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌توانید مقاله آشنایی با صندوق‌های سرمایه‌گذاری را مطالعه کنید.

نرخ کارمزد صندوق سرمایه گذاری
نرخ کارمزد صندوق سرمایه گذاری

کارمزد صندوق‌های سرمایه‌گذاری چگونه محاسبه می‌شود؟

در تمامی صندوق‌های سرمایه‌گذاری قیمت صدور واحد از قیمت ابطال آن به میزانی بسیار جزئی بالاتر است. این اختلاف صرفا به دلیل وجود کارمزد معاملات اوراق بهادار برای صندوق است و به آن کارمزد ابطال صندوق سرمایه گذاری گفته می‌شود. این کارمزد به نحوی محاسبه می‌شود که کارمزد معاملاتی که مدیر صندوق با سرمایه وارده توسط سرمایه‌گذار جدید صندوق انجام می‌دهد، به سرمایه‌گذاران قبلی صندوق تحمیل نشود.

برخی دیگر از هزینه‌ها به زمان و تعداد دفعات فرآیند صدور و ابطال سرمایه‌گذار مربوط است. در امیدنامه صندوق‌های سرمایه‌گذاری سهامی، این هزینه‌ها در دو بخش در نظر گرفته شده است.

بخش اول از این هزینه‌ها به صورت ثابت به مبلغ 2,000 تومان است که به ازای هر مرتبه ابطال، بدون در نظر گرفتن تعداد واحدهای ابطال‌شده، تعلق می‌گیرد.

در حال حاضر در صندوق سهامی افق کارمزد ثابتی برای صدور واحد منظور نشده است. همچنین صندوق با درآمد ثابت صخره سرمایه و دانش هیچ‌گونه کارمزدی برای صدور یا ابطال واحد ندارد.

بخش دیگری از این هزینه‌ها تحت عنوان «جریمه تعجیل در خروج» است. این هزینه‌ها عموما در صندوق‌های سهامی و از سرمایه‌گذارانی که مدت سرمایه‌گذاری آنها کمتر از ۹۰ روز باشد، به صورت پلکانی از ۱ تا ۵ درصد نسبت به قیمت ابطال واحد دریافت می‌شود.

نحوه محاسبه کارمزد ارکان و سایر هزینه‌های مربوط به صندوق در اساسنامه و امیدنامه صندوق‌های سرمایه‌گذاری درج شده است.

شما می‌توانید هر زمان با مراجعه به وبسایت صندوق مشترک افق به نشانی ofoghfund.com و وبسایت صندوق صخره سرمایه و دانش به نشانی sakhrehfund.ir آخرین نسخه اساسنامه و امیدنامه صندوق را مطالعه فرمایید.

کارمزد صندوق سرمایه گذاری
کارمزد صندوق سرمایه گذاری

محاسبه کارمزد سبدگردانی چگونه انجام می‌شود؟

کارمزد سبدگردانی به دو نوع کارمزد ثابت و کارمزد متغیر تقسیم‌بندی می‌شود.

کارمزد ثابت، که به صورت عمومی بین ۱ تا ۲ درصد تعیین می‌شود، یکی از روش‌های کسب درآمد برای شرکت‌های سبدگردانی است. این کارمزد بر اساس مقدار ثابتی از سرمایه‌گذاری در نظر گرفته می‌شود و به عنوان هزینه‌ای برای خدمات ارائه شده توسط شرکت سبدگردان دریافت می‌شود.

کارمزد متغیر، که به عنوان کارمزد بر اساس عملکرد نیز شناخته می‌شود، بر اساس عملکرد و سود حاصل از مدیریت دارایی‌ها تعیین می‌شود. در این روش، شرکت سبدگردانی از سود حاصل شده از سرمایه‌گذاری، درصدی را به عنوان کارمزد متغیر دریافت می‌کند.

به طور معمول، درآمد شرکت سبدگردان تا حدی از سود معاف می‌شود (به طور معمول ۲۰ درصد) و در سودهای بالاتر، با سرمایه‌گذار به صورت شریک در سود شرکت می‌شود.

مثالی برای نحوه محاسبه نرخ کارمزد سبدگردانی

در صورتی که یک فرد یک میلیارد تومان سرمایه‌گذاری را به سبدگردان بسپارد و سرمایه‌اش پس از یک سال با یک رشد ۲۰ درصدی به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برسد، سهم سبدگردان از کارمزد متغیر صفر است، زیرا تا ۲۰ درصد سود در سال را معاف از کارمزد می‌کند.

اما اگر سرمایه فرد در طول یک سال با یک رشد ۸۰ درصدی روبرو شود، درآمد شرکت از کارمزد بر اساس عملکرد مبتنی بر ۲۰ درصد اختلاف سود بین ۲۰ و ۸۰ درصد است (به عبارت دیگر ۲۰ درصد از ۶۰ درصد) که معادل ۱۲۰ میلیون تومان خواهد بود.

متغیر بودن کارمزد چه سودی برای سبدگردان و سرمایه‌گذار دارد؟

درآمد سبدگردان تنها از سود کردن سرمایه‌گذار در پورتفوی وی است. از آنجاییکه درآمد سبدگردان از مدیریت پورتفوی مشتریان بستگی مستقیم به سودآوری سبد سرمایه گذار دارد، لذا سبدگردان برای رسیدن به این درآمد بیشترین تلاش خود را خواهد کرد تا پورتفوی مشتری سودی بالاتر از سود بانکی بسازد تا بتواند درصدی از سود را با سرمایه‌گذار شریک شود.

همانطور که بیان شد شرکت‌های سبدگردان بر اساس عملکردی که در مدیریت دارایی سرمایه‌گذار دارند کارمزد متغیر شناسایی می‌کنند و درآمد خود را از کارمزد متغیر، وابسته به ساختن سود برای سرمایه‌گذار می‌کنند.

به زبان دیگر شرکت‌های سبدگردان درآمد خود تا درصدی از سود را معاف می‌کنند (عرف 20 درصد می‌باشد) و در کسب سودهای بالاتر با سرمایه‌گذار به صورت درصدی از سود حاصل شده شریک می‌شوند.

بدین ترتیب سرمایه‌گذار مطمئن خواهد شد که مدیران سبد نهایت تلاش خود را برای سودآوری هرچه بیشتر پورتفوی آنها به کار خواهند گرفت چون تنها در صورت کسب سود بالاتر از عرف می‌باشد که سبدگردان امکان کسب درآمد را دارد.

نکته حایز اهمیت در سبدگردانی این است که شرکت سبدگردان درآمدی از کارمزد معاملات ندارد.

روش محاسبه کارمزد سبدگردانی
روش محاسبه کارمزد سبدگردانی

بهترین انتخاب برای سرمایه‌گذاری چیست؟

سرمایه‌گذاری در انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری (اعم از درآمد ثابت، شاخصی، سهامی، مختلط و …) و یا به صورت سبدگردانی اختصاصی اوراق بهادار از انواع روش‌های غیرمستقیم سرمایه‌گذاری هستند که تفاوت‌هایی را برای سلایق مختلف سرمایه‌گذاری فراهم می‌کنند.

مهمترین تفاوت در شخصی‌سازی مدل سرمایه‌گذاری است. سبدگردانی اختصاصی همانطور که از اسمش پیداست به صورت ویژه و اختصاصی بر اساس میزان سرمایه، مدت زمان سرمایه‌گذاری در بورس، میزان ریسک پذیری و نکات مدنظر سرمایه‌گذار انجام می‌پذیرد. به این ترتیب که مدیر تحلیل و مدیر سبد شرکت پس از مصاحبه با سرمایه‌گذار و آگاهی از دیدگاه‌های وی در مورد روند سرمایه‌گذاری، اقدام به سنجش ریسک پذیری از مشتری می‌نمایند.

تست ریسک پذیری مورد تایید سازمان بورس و اوراق بهادار است و به صورت چند گزینه‌ای می‌باشد. در نهایت مدیر سبد با جمع‌بندی تمامی این نکات اقدام به چینش پورتفوی بورسی سرمایه‌گذار می‌نماید.

مورد مهم دیگر حداقل مبلغ سرمایه گذاری می‌باشد. طبق قانون سازمان بورس و اوراق بهادار حداقل مبلغ سرمایه‌گذاری جهت اخذ کد prx و تشکیل سبد سرمایه‌گذاری 10 میلیون تومان می‌باشد. این در حالی است که شرکت‌های سبدگردان حداقل مبلغ سرمایه‌گذاری جهت تشکیل سبد اختصاصی را بسیار بالاتر از این رقم در نظر گرفته‌اند. به طور مثال حداقل مبلغ سرمایه گذاری جهت سبدگردانی در سبدگردان سرمایه و دانش 1 میلیارد تومان می‌باشد.

اگر از مشتریان کارگزاری سرمایه و دانش باشد حداقل مبلغ تا 500 میلیون تومان نیز کاهش می یابد و اگر از طرف شعب کارگزاری معرفی گردد حداقل مبلغ سرمایه گذاری به 100 میلیون کاهش می‌یابد.

پس فرد سرمایه‌گذار می‌تواند با رعایت حداقل مبلغ سرمایه‌گذاری و میزان ریسک پذیری، به صورت غیر مستقیم و اختصاصی در بازار سرمایه ایران سرمایه‌گذاری نماید و با توجه به بهره‌مندی از نظر مدیران و تحلیلگران حرفه‌ای بازار، امیدوار به کسب بازدهی بالاتر از تورم باشد.

نکته مهم دیگر برای مشتریان در سبدگردانی اختصاصی می‌تواند این باشد که درآمد شرکت سبدگردان تنها در کسب سود در پورتفوی مشتری است تا از سود حاصله درصدی به شرکت سبدگردان تعلق گیرد.

در نهایت مدت سرمایه‌گذاری است که باید به آن اشاره داشت. طبق قوانین فعلی امکان عقد قرارداد سبدگردانی برای مدت بیشتر از یک سال فراهم نیست لذا در صورت تمایل طرفین این قرارداد باید هر سال تمدید گردد.

حال در مورد سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری باید اذعان داشت که شخص سرمایه‌گذار با توجه به تجربه، علایق و جمع‌بندی‌های شخصی اقدام به انتخاب سرمایه‌گذاری در صندوق‌های مختلف بازار می‌نماید. نکته حایز اهمیت دیگر حداقل مبلغ سرمایه گذاری در صندوق‌ها می باشد.

حداقل مبلغ سرمایه‌گذاری یک واحد (NAV) از صندوق‌ها می‌باشد. حال ارزش تک واحد صندوقی می‌تواند 1000 تومان یا  1 میلیون تومان باشد. درحال حاضر ارزش هر واحد صندوق مشترک افق (صندوق سهامی) معادل 15000 تومان و ارزش هر واحد صندوق با درآمد ثابت صخره برابر با 1230 تومان می‌باشد.

نکته مهم دیگر عدم قابلیت اعمال نظر در مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری است. به این ترتیب که شخص سرمایه‌گذار نمی‌تواند از مدیر صندوق بخواهد که ریسک پورتفوی را به صورت مثال کاهش یا افزایش دهد.

در مورد مدت سرمایه‌گذاری باید توجه داشت که برخلاف سبدگردانی محدودیت زمانی یک ساله جهت تمدید قرارداد وجود ندارد و سرمایه‌گذار تا زمانیکه صندوق سرمایه‌گذاری به فعالیت خود ادامه می‌دهد، می‌تواند به سرمایه‌گذاری خود ادامه دهد.

درباره نویسنده

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا